Een kwestie van uithuilen en opnieuw beginnen

Door Wim van der Beek

Het is niet moeilijk in de schilderijen van Egbert Willering fragmenten van een opgemaakt bed, de achterkant van een ledikant, een stoel waarover keurig een handdoek hangt, een nachtkastje of een compositie met amaryllissen of tulpen te herkennen.

Maar wie goed kijkt, ziet dat er meer aan de hand is. De schilder houdt zich niet bezig met realistische verbeelding van de werkelijkheid, maar met abstracte ordeningen: Alles draait in zijn werk om een perfecte balans tussen vormen, vlakken en kleuren. Betekenis, inhoud en herkenbaarheid zijn ondergeschikt en dienstbaar gemaakt aan puur schilderkunstige exercities.

A rose is a rose. Deze simpele wijsheid wordt vaak gebruikt om aan te geven hoe mensen naar de werkelijkheid kijken. De uitspraak is herhaaldelijk gebruikt als titel voor schilderijen. Egbert Willering is het hier duidelijk niet mee eens. Hij kiest onvoorwaardelijk voor de instelling van Magritte wiens geschilderde statement `Ceci nest pas une pipe' legendarisch is geworden.

Toch heeft het werk van Willering verder niets gemeen met dat van de surrealistische schilder uit België. Artistiek gezien is Willering eerder schatplichtig aan Nederlandse schilders als Jan van Tongeren en Jan Roeland, die een bijzondere wending gaven aan het traditionele stilleven door de voorwerpen die ze schilderen niet te benaderen als dingen maar te behandelen als zetstukken in een compositie.

Tulpen die geen
tulpen zijn.Willering is een perfectionist. Hij schuift schier eindeloos en zeer behoedzaam met vlakverdeling en vormverhoudingen en hij intensiveert kleurnuances totdat hij de optimale balans heeft gevonden. Schilderen is voor hem vaak een kwestie van nuanceren of overschilderen, uithuilen en opnieuw beginnen.

Hij legt de lat voor zichzelf hoog en stelt strenge eisen aan de schilderijen die hij de wereld in stuurt. Niemand krijgt een schilderij onder ogen dat niet voldoet aan de maatstaven die hij hanteert. Jarenlang combineerde de kunstenaar het werken in de beslotenheid van zijn atelier met een functie in het onderwijs. De 'coming out' heeft lang op zich laten wachten, maar nu het zover is, kan vastgesteld worden dat hij als schilder een persoonlijke visie openbaart.
Hij wekt de wereld van de `dode' dingen tot leven en sublimeert die in schilderijen waarin rust, eenvoud en evenwicht kenmerk van het ware zijn. Hij combineert de sereniteit van de Italiaanse schilder Giovanni Bellini met een eigentijds idioom.

Delen van de voorwerpen die Willering op doek rangschikt, worden door de lijst afgesneden. We zien zelden een compleet bed of een complete stoel. Zo wordt de minimalistische uitstraling versterkt. Maar Willering is geen constructivist of minimalist in de geest van Barnett Newman of Sol LeWitt. Hij schildert geen bijna monochrome kleurvelden zoals Brice Marden of Agnes Martin. Hij laat zowel herkenbaarheid als gevoel toe in zijn werk. Zelfs in een schilderij dat is opgebouwd met witnuances is nog een strak opgemaakt bed met lakens en kussens te herkennen.

---

Bron: De Stentor, woensdag 5 september 2007
Auteur: Wim van der Beek

Deze recensie is geschreven naar aanleiding van de in 2007 gehouden solo-expositie 'Nazomeren met Egbert Willering'